Bilgiler > Misir'a tasinan fabrikalar
Misir'a tasinan fabrikalar
Türkiye’den üretimini tamamen ya da büyük ölçüde Mısır’a kaydırdığı açık şekilde konuşulan / yatırım yapan öne çıkan firmalar şunlar:Eroğlu HoldingColin’s üretimleri için Mısır’da büyük yatırım yaptı. Qantara West bölgesinde yeni denim fabrikası kurdu. Colin'sÜretimin önemli kısmını Mısır’daki tesislere kaydırdı. LC WaikikiMısır’da üretim yatırımı yapan ilk büyük Türk tekstil gruplarından biri olarak geçiyor. Çalık HoldingTekstil üretimi için erken dönemde Mısır’a yatırım yapan gruplardan. Şahinler HoldingMısır’da üretim operasyonları kuran Türk tekstil yatırımcıları arasında sayılıyor. BekoMısır’daki üretim kapasitesini ciddi artırdı; bölgesel üretim üssü kuruyor. DNM Eroglu40 milyon dolarlık yeni kot üretim fabrikası yatırımı yaptı. MilteksÜretim operasyonlarını Mısır tarafında büyüten Türk tekstil firmaları arasında geçiyor. Bunun dışında isimleri kamuya çok yansımayan çok sayıda fason üretici de gitmiş durumda. Özellikle:Denizli tekstilcileriMerter/Laleli hazır giyim üreticileriBursa kumaşçılarıİnegöl mobilya üreticileritarafında ciddi kayma var. Sektör kaynaklarına göre sadece 2025 içinde yaklaşık 160 tekstil fabrikası Mısır’a taşındı deniyor.
Kısaca sebep şu:Adamlar “vatan millet” diye değil, tamamen maliyet hesabıyla gidiyor.En büyük nedenler:işçilik ucuzenerji ucuzvergi düşükihracat avantajı varTürkiye’de maliyetler patladıkur politikası üreticiyi ezdiDetaylı bakarsak:---1. İşçilik Maliyeti Uçurum GibiTekstil emek yoğun sektör.Bir fabrikada binlerce çalışan var.Türkiye’de:maaşSGKkıdemyan haklarçok yükseldi.Mısır’da ise işçi maliyeti Türkiye’nin yaklaşık 3’te 1’i hatta bazı dönemlerde 4’te 1’i seviyesinde kaldı. Örnek:Türkiye: ~1000 dolar toplam işçi maliyetiMısır: ~200-300 dolarTekstilci için bu inanılmaz fark.---2. Elektrik ve Enerji Türkiye’de Çok PahalılaştıTekstil:ütüboyadokumaiplikklimakurutmayüzünden aşırı enerji tüketiyor.Türkiye’de elektrik/doğalgaz maliyetleri sert arttı.Mısır ise enerji sübvansiyonu veriyor. ---3. Mısır Devlet Teşviki VeriyorAdamlar resmen “gel fabrika kur” diyor.Verdikleri şeyler:vergi indirimigümrük muafiyetiucuz arsaserbest bölge avantajınakit teşvikBazı yatırımlarda yatırımın %35-50’sine kadar teşvik olduğu belirtiliyor. ---4. ABD’ye Gümrüksüz Satış OlayıEn kritik meselelerden biri bu.Mısır’ın QIZ anlaşması sayesinde bazı ürünler ABD’ye sıfır ya da çok düşük vergiyle girebiliyor. Türkiye’den ABD’ye tekstil satarken:%20-30 vergi çıkabiliyor.Mısır’dan gönderince:neredeyse sıfır.Bu dev avantaj.---5. Türkiye’de Kur Politikası Üreticiyi EzdiTekstilcinin geliri dolar/euro.Ama:maaş TL bazında aşırı arttıelektrik arttıkira arttıfinansman arttıKur aynı hızda yükselmedi.Yani ihracatçı rekabet kaybetti. Adam diyor ki:> “Türkiye’de üretince zarar ediyorum.”---6. Avrupa’ya YakınlıkMısır:Akdeniz’deSüveyş’e yakınAvrupa’ya gemi kısaYani lojistik avantajı da var.Çin kadar uzak değil.---7. Türkiye’de Finansman KriziBirçok firma:kredi bulamıyoryüksek faiz ödüyorkonkordato korkusu yaşıyorÖzellikle 2024-2025 döneminde tekstilde ciddi batışlar oldu. ---8. Büyük Markalar Baskı YapıyorZara, H&M, Mango gibi markalar sürekli:daha ucuz üretimdaha düşük fiyatistiyor.Türk üretici de mecburen:> “Bu maliyetle Türkiye’de yapamıyorum.”diyip Mısır’a kaçıyor.---Olayın ÖzetiTürkiye:kaliteli üretimhızlı teslimiyi altyapıkonusunda hâlâ daha güçlü.Ama maliyet farkı aşırı açılınca özellikle tekstilciler:> “Kaliteden biraz ödün veririz ama ayakta kalırız”mantığıyla Mısır’a kaydı.En büyük sebep net şekilde:ucuz işçilikdüşük enerjivergi avantajıihracat teşviki.
***